27 Şubat 2018 Sayı 117 Sayı 117
Yaşama ve Çalışma

Aile, üretimin unsuru tüketimin ise merkezidir. İnsan, aile içinde yaşar. Modern dünyanın unsurları olan esirgeme yurdu ve huzur evi kavramları burada karşılıksız kalmaktadır. İnsan aile içinde doğar, yetişir, üretir, tüketir ve aile içinde hayata veda eder. Ev bu anlamda toplumun temel unsurunun barınma ihtiyacını karşılar. İbn-i Haldun’ da olduğu gibi toplumun temel unsuru ailedir.

İnsana kooperatif tarafından tüketim kredisi verilir. Bu kredi faizsizdir ve senet karşılığında verilir. Aldığı bu senetler ile kişi yılbaşında bir yıllık ihtiyaçları için markete sipariş verir. Kişi borçlandığı krediyi geri ödeyebilmek için gidip çarşıda emeğini mübadele eder ve iş yerinde çalışır. İş yerinden aldığı senetleri kooperatife götürerek kredisini kapatır. Her insana kooperatif tarafından genel hizmet kapsamı içindeki bütün hizmetler ücretsiz olarak verilir. Kooperatif kişiye genel hizmet vermenin yanında işletmeye de genel hizmeti ücretsiz olarak verir. Böylece çarşıdaki işyeri emeği insandan, genel hizmeti kooperatiften, hammaddeyi de piyasadan yahut ambardan alarak üretimi gerçekleştirir. İş yerlerine bunun yanında çalışma kredisi de verilir. Çalışma kredisi iş yerine çalışacak işçiyi bulması ve çalıştırması karşılığında kullandırılır. Bu kredi işletmeye kullandırılır ancak işletmede çalışan işçilere verilir. Böylece kooperatiften iki türlü kredi çıkışı gerçekleşir. Bunlardan birincisi tüketim kredisi ikincisi de çalışma kredisidir. Bunların her ikisi de faizsiz olarak kullandırılır. İnsanların geçinecekleri kadar çalışmalarının yanında bir de emek fazlası oluşacaktır. Bu durumda artık emek inşaatta değerlendirilir. Şantiye çalışana iş bulma yeridir.

Üretilen mallar ortak ambarda depolanır ve talep edilen yere ücretsiz olarak nakledilir. Bu şekilde orta düzlem diye ifadelendirdiğimiz düzlem tamamlanmıştır. Bu orta düzlem reel ekonomiyi ifade eder.

Kooperatifte ve piyasada mal hareketi yoktur. Bunun karşılığında malların senetleri dolaşıma tabiidir. Üretilen mal ambarda depolanmıştır. Sosyalizmde de üretilen ürünlerin ambarlarda depolanır. Ancak aradaki fark sosyalizmde serbest piyasa yoktur, planlama vardır. Adil düzende mala karşılık verilen senetler piyasada serbest pazarlık üzerinden işlem görür. Bu sistemde malların bozulmadan depolanması önemlidir.

Bütün bunların gerçekleşebilmesi için yeni bir muhasebeye ihtiyaç vardır. Ekonominin bütün hareketlerinin görülebildiği bir muhasebe oluşmadan yukarıda anlatılanlar eksik kalacaktır. Bu muhasebe; emeği, üretimi, malı, zamanı ve bununla birlikte birçok faktörü kapsayacak nitelikte olmalıdır.