27 Şubat 2018 Sayı 117 Sayı 117
Temel Kavramlar
 

Bütün canlılar doğadan aldıkları besinler sayesinde hayatlarını sürdürürler.

İnsan çalışan ve yaşanan bir varlıktır. Üretim kolektif, tüketim ise bireysel olarak gerçekleşir. Aile tüketimin gerçekleştiği en küçük birlikteliktir. Aynı zamanda aile toplumun emek ihtiyacını karşılar. Buna göre insanlar işletmelerde üretim yapar yani çalışırlar, ailede ise tüketir yani yaşarlar.

Evde ürünler emeğe dönüşür. İnsanlar tükettikleriyle hayatlarına devam ederler. İhtiyaçlarını ambardan veya piyasadan alırlar. Piyasadan satın alma yolu ile alırlar. Ambardan ise daha önceden sipariş verdikleri veya ellerinde senetleri bulunan ürünleri alabilirler. Bunlar gerçekleşirken bireylerlin genel hizmet ihtiyaçları da kooperatifler tarafından karşılanır. İnsanlar bütün bu tüketimleri yaşamlarını devam ettirmek için yaparlar, ve emekleriyle çarşıda veya artık emekleriyle şantiyede çalışırlar.

Çarşı emek pazarıdır. Kimin nerede çalışacağı, neyin ne kadar üretileceği burada belirlenir. Evden emek alır, piyasa ve ambardan hammadde, kooperatiften de genel hizmet alır. Sanayi ürünlerinde ambardaki stok miktarına göre kredi oranı belirlenir. Kredi oranlarına bakılarak sanayi üretimi düzenlenir. Bunun dışında insanlar selem kredileriyle ön sipariş verirler. Siparişler de hangi ürünlerin üretileceğinin belirlenmesi noktasında belirleyici olur.

Şantiye artık emeğin değerlendirildiği emek pazarıdır. Artık emek işsizleri tanımlamak için kullanılır, çarşıda çalışacak bir iş bulamayan kimseler şantiyelerde çalışırlar. Şantiye evden artık emek, piyasa ve ambardan inşaat malzemesi tapudan da arsa alır. Bunların hepsini müteahhit kredili olarak alır. Müteahhit için esas mesele işçiyi bulmaktır, işçi bulduğu nispette kredi alır. İnşaat malzeme fiyatları sabittir, ilk defa satılacak inşaatın maliyeti de sabittir. Müteahhit sadece inşaatı tamamlayıp ambara teslim etmekle sorumludur. Yaptığı inşaat kısa sürede satılırsa kredisi artar, gecikirse kredisi düşer. Planlama yapılırken öncelikli olarak imar edilmesi istenen veya imarın gecikmesi istenilen bölgeler için farklı müteahhitlik payları takdir edilebilir.

İşyeri bütün işlerin bittiği, toplandığı noktadır. Çarşıdan gelen ürünler ambara şantiyeden gelen taşınmazlar da tapu kaydına gönderilir. Tapu kaydı, taşınmazlar için ambar görevini görür.

Ambar bütün ürünlerin toplandığı merkezdir. Malların cinslerine ve türlerine göre özel ambarlar mevcuttur. Tüketim maddeleri evlere, hammadde çarşıya, inşaat malzemeleri şantiyeye gönderilir. Piyasada ambara konulan ürünlerin senetlerinin alınıp satılmasıyla fiyatlar ve kar-zarar meydana gelir. Ambara konulan mallardan belli oranlarda kamu payı alınır. Bozulan mallar için bu oranlar her yıl alınırken bozulmayan mallar için sadece bir defa alınır. Bir mal ambarda bir yıl kaldıktan sonra da bu mallardan vergi alınır; vergi nakdi olarak değil malın kendisinden alınır.