9 Ocak 2017 Sayı 116
Demokratik Karar Mekanizması

Sıralama yöntemiyle seçim özellikle seçeneklerin beşten fazla olduğu durumlarda kullanılabilecek bir yöntemdir. Karar vericilerin tamamının oyu bu sistemde sonuca etki etmekte ve oy kullananların tamamının iradesi sonuca yansımaktadır.

Bu usulde oylamaya katılan herkes tüm adayları sıralar. Seçilmesini istediği kişiyi birinci sıraya yazdıktan sonra diğerlerini de olmasını istediği sıraya yazar. Bu usulde adayların tamamı sıralanmalıdır.

http://www.medhaldergi.com/backup/medhaldergi4/makale5-1.jpg

Yukarıdaki şekilde üç farklı kişinin beş adayı sıralaması örneklendirilmiştir. Sıralama yapıldıktan sonra adaylara sıraların tersi oranında puan verilerek tablo haline dönüştürülür. Tabloda her adayın bütün oy kullananlardan aldığı oylar toplanır. Bu şekilde o topluluğun temsildeki sıralaması oluşur.

 http://www.medhaldergi.com/backup/medhaldergi4/makale5-2.jpg 

Bu şekilde oy verenlerin tamamının oyları listelenir. Toplamda en fazla puanı alan aday sıralamada birinci olur. Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere üç farklı kişinin birinci sıraya yazılması halinde dahi sıralama yöntemi tercihlerin tamamı üzerinden şekillenmektedir.

Sıralama neticesinde oluşan sonuç bir tablo haline dönüştürülür. Oluşturulan tablodaki sıra adayların aldıkları puanlara göre düzenlenir.  Bu sıralamaya göre yanlarına puanları yazılır. Ve bu sıralamaya göre, sıralama yapan  üyelerin sapmaları hesaplanır. Sapma hesaplanırken negatif sonuçların sadeleştirmeye sebep olmamaları için önce kareleri alındıktan sonra karekökü alınarak toplanır.

 http://www.medhaldergi.com/backup/medhaldergi4/makale5-3.jpg 

Sıralama sonucunda sapmaların toplanmasıyla her bir üye için bir takdir derecesi çıkmıştır. Toplamda çıkan sayılar (0)’a ne kadar yakın olursa takdir derecesi o oranda artar. Bu sıralama neticesinde takdir sıralaması yapılır.

Takdir Sıralaması

Sıra

Aday

1

Üye No:003

2

Üye No:001

3

Üye No:002

Bu topluluğun takdir’de birincisi “ Üye No:001” , sıralamada birincisi ise “ Mustafa” dır. Takdirde ki sıralamanın önemi o topluluğun ortalamasını yansıtması açısından önemlidir.  Takdir hesaplamasının bir başka faydası o topluluğun kulis yapıp yapmadığının tespitini yapmasıdır. Sıralamadaki sapmalar hesaplandığında çıkan sonuçlar yüksek çıkıyorsa o toplulukta kulis yapılıyor demektir.

Sıralama yöntemi daha adil bir seçimin yapılabilmesini sağlayan bir sistemdir. Bu şekilde oy kullananların tamamının tercihi sonuca etki etmekte, kişi “benim bu kararda dahilim yok” diyememektedir. Bu sayede kararın o topluluk tarafından sahiplenilmesi daha kolay olacaktır. Aksi halde yüzde ellinin üzerine ulaşmak için bir çaba ve gayret harcanmakta ve neticede muhakkak bir taraf kararın dışında kalmaktadır.